Αποκατάσταση του Ναού ή μετατροπή του σε μουσείο στην Πετρούσα Δράμας;

Αναγνώστηκε 1024 φορές

Η «ΕΡΓΑΣΙΑ…ΣΥΝ» ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΟ ΘΕΜΑ ΜΕ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ


Κάρβουνο που όταν είναι αναμμένο καεί…και όταν είναι σβηστό…μουτζουρώνει…

• Ανέγερση Ιερού Ναού Παναγίας στην Πετρούσα μεταξύ 1843 και 1851
• Λειτουργία του μέχρι το έτος 1880
• Καταστροφή του κατά την έναρξη των Βαλκανικών πολέμων 1912-1913


Με αφορμή την πραγματοποίηση άτυπου συμβουλίου στην Πετρούσα στις 12 Μαΐου 2011 (με πρωτοβουλία του πολιτιστικού συλλόγου) και μετά από αρκετή σκέψη αλλά και ρεπορτάζ της εφημερίδας «Εργασία…συν» δημοσιεύουμε το θέμα για να ανοίξει ένας διάλογος για την αποκατάσταση μιας υπόθεσης που στην τοπική κοινωνία της Πετρούσας κατά τα λεγόμενα ορισμένων…«διχάζει».
Είναι βέβαια γεγονός πως τις ιδιαιτερότητες μίας περιοχής και τα υπέρ ή τα κατά ενός θέματος τα γνωρίζουν καλύτερα από όλους οι κάτοικοι που ζουν εκεί.
Από εκεί και πέρα όμως τα γεγονότα μπορούν να αναλυθούν ή ακόμα και να παρουσιαστούν κατά μία άποψη που δεν θα είναι η άποψη των διαφωνούντων, αλλά η άποψη αυτών που συμφωνούν ή ακόμα και αυτών που μένουν αδιάφοροι, με σεβασμό πάντα προς την αποκατάσταση της ιστορίας.
Έχω ασχοληθεί προσωπικά με το θέμα αυτό από την περίοδο που ζούσε ο αείμνηστος Γιώργος Μακρής και είχα ενημερωθεί τότε από τον ίδιο πως η παλαιά εκκλησία της Παναγίας εκεί στην Πετρούσα θα μπει σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου να αναστηλωθεί, να εξωραϊστεί και να αναπλαστεί ο περιβάλλον χώρος.
Είχα αναρωτηθεί δε τότε αν μπορεί εκκλησία να μπει σε πρόγραμμα και ο αείμνηστος Δήμαρχος Γιώργος Μακρής μου είχε πει πως για όλα υπάρχει λύση και τρόπος αρκεί να θέλουμε να το πετύχουμε.
Στο επίμαχο λοιπόν σημείο υπήρχε η εκκλησία της Παναγίας η οποία σύμφωνα με την ιστορία και τα γεγονότα εκείνης της περιόδου καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Τούρκους, όντας μέσα σε αυτή οχυρωμένοι οι Βούλγαροι αρχικομιτατζήδες Δάεφ και Πανίτσα.
Το ιστορικό του Ιερού ναού της Παναγίας της Πετρούσας παρατίθεται πιο κάτω και είναι από το φυλλάδιο που έδωσε στην δημοσιότητα η Ιερά Μητρόπολης Δράμας.

Αποκατάσταση της Ιστορίας

Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας κ.κ. Παύλος θέλοντας να αποκαταστήσει την Ιστορία άρχισε να συζητάει με τους τοπικούς άρχοντες το θέμα αυτό.
ΚατΆ αρχήν πρέπει να αναφερθεί ότι και σε αυτό το θέμα η γραφειοκρατία παίζει τον πρώτο ρόλο.
Το λάθος ξεκίνησε από το 1967 όπου κατά την αποτύπωση και την απογραφή των ακινήτων στο νομό Δράμας, η αρμόδια υπηρεσία είχε διατυπώσει την περιοχή στον χάρτη ως «οικόπεδο κοινόχρηστο (παλιά εκκλησία)». Και μάλιστα ο Μακαριστός Διονύσιος, προκάτοχος του Σεβασμιώτατου κ.κ. Παύλου, δεν προχώρησε τότε στην υποβολή ένστασης.
Το ακίνητο λοιπόν θα εντασσόταν σε πρόγραμμα της Ε.Ε. με φορέα υλοποίησης το Δήμο Προσοτσάνης.
Επειδή όμως Ιεροί Ναοί δεν χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιλέχθηκε ο τρόπος να χαρακτηρισθεί μουσείο, προκειμένου αυτό να μπορεί να ενταχθεί σε ανάλογο πρόγραμμα.
Παραχώρηση με την έννοια της παραχώρησης δεν έγινε από την Ιερά Μητρόπολη Δράμας, παρά μόνο συναίνεση και αυτό για να μη δαπανηθούν χρήματα της Μητροπόλεως, δηλαδή των πιστών, και να αναστηλωθεί ο Ναός της Παναγίας από ευρωπαϊκούς πόρους.
Να σημειωθεί πως όταν δόθηκε αυτή η συναίνεση ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας, μόλις είχε ενθρονιστεί στην Ιερά Μητρόπολη Δράμας.
Πράγματι λοιπόν αυτό έγινε (μετά τη συναίνεση από την Εκκλησία και την ένταξη του έργου στο αντίστοιχο πρόγραμμα ) και μόλις ολοκληρώθηκε το έργο και μετά την ανάληψη καθηκόντων από τη νέα Δημοτική Αρχή με Δήμαρχο τον κ. ¶γγελο Λύσσελη, ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας ήρθε σε επαφή μαζί του και συζήτησε το θέμα αυτό.
Αξιοσημείωτο είναι πως κατά τη διάρκεια της θητείας του πρώην Δημαρχεύων κ. Βασίλη Φατράλη ο οποίος είχε αντικαταστήσει τον εκλιπόντα Γιώργο Μακρή είχαν γίνει ανάλογες συζητήσεις για το θέμα αυτό.
Επειδή όμως είναι ένα θέμα που θέλει πολύ λεπτούς χειρισμούς και κατανόηση ώστε η κατάληξη να είναι η συνεννόηση, ο απελθών Δημαρχεύων κ. Φατράλης φάνηκε και εδώ κατώτερος των περιστάσεων και δεν άγγιξε καν το θέμα.
Πώς θα μπορούσε άλλωστε να πάει κόντρα σε μια ομάδα ανθρώπων που δεν θέλουν την επαναλειτουργία του Ιερού Ναού, σε ένα δημοτικό διαμέρισμα με μεγάλη πολιτική δύναμη;
Επανερχόμενοι λοιπόν στην σημερινή Δημοτική Αρχή και στην συζήτηση μεταξύ Σεβασμιότατου Μητροπολίτη και Δημάρχου Προσοτσάνης, ο σημερινός λοιπόν Δήμαρχος κ. ¶γγελος Λύσσελης που χαρακτηρίζεται από ενδελεχή καταγραφή όλων των δεδομένων μέχρι να λάβει τελική απόφαση, καθώς και από χαμηλούς τόνους, ζήτησε από τον Σεβασμιότατο να συζητηθεί το θέμα αυτό με την τοπική κοινωνία, καθΆ ότι όπως είπε, δεν μπορεί να παραχωρήσει δημοτική περιουσία στην εκκλησία.
Δηλαδή εδώ θα μπορούσαμε να πούμε ότι συνολικά για όλη την κατάσταση έτσι όπως διαμορφώθηκε ταιριάζει η γνωστή παροιμία «εκεί που μας χρωστούσαν μας πήραν και το βόδι».
Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης πήγε λοιπόν στην Πετρούσα και συγκεκριμένα στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου, στις 16 Ιανουαρίου 2011 και μίλησε στους κατοίκους, εξηγώντας τους, τόσο τα ιστορικά γεγονότα, όσο και άλλες πτυχές που έχουν διαδραματιστεί μέχρι σήμερα.
Κι ενώ υποτίθεται ότι θα υπήρχε ευρεία συζήτηση πριν να υπάρξει οριστική κατάληξη, τίθεται αυτό σε άτυπο τοπικό συμβούλιο με την παρουσία και του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου ως θέμα με τη διατύπωση να φέρεται να είναι η εξής: «Παλιά Εκκλησία (σ.σ. το Εκκλησία υπογραμμισμένο). Προτείνουμε να γίνει πινακοθήκη και να στεγάσει τα έργα Κουγιουμτζή. Υπάρχει και η επιθυμία της Οικογένειας να κινηθούμε άμεσα για να μπορέσει ο κυρ ¶γγελος να δει τα έργα του».
Φυσικά απόφαση δεν πάρθηκε καθΆ ότι η συνεδρίαση ήταν άτυπη.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης πως ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας κατανοώντας όλες τις παραμέτρους, ακόμα και αυτή της τυπικής γραφειοκρατίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρότεινε στον Δήμαρχο κ. ¶γγελο Λύσσελη να λειτουργεί ο συγκεκριμένος χώρος και σαν Ναός αλλά και σαν Εκκλησιαστικό Μουσείο.
Να υπενθυμίσουμε δε, για όσους γνωρίζουν πως τον 15Αύγουστο τελείται εκεί λειτουργία και συμμετέχουν όλες σχεδόν οι γυναίκες της Πετρούσας, όχι όμως υπό την αιγίδα της τοπικής εκκλησίας, καθΆ ότι ο Μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας Διονύσιος είχε την άποψη ότι δεν έπρεπε να ασχοληθεί η τοπική Εκκλησία με το συγκεκριμένο Ιερό Ναό.
Τι θα γίνει όμως με το θέμα αυτό;
Κάποιοι κάνουν λόγο για «μοιρασμένη Πετρούσα» στο θέμα αυτό.
Κάποιοι άλλοι λένε πως μία μικρή μειοψηφία γερόντων κυρίως συντηρεί το θέμα αυτό γιατί τα βιώματά τους παραμένουν ακόμα ισχυρά.
Κάποιοι άλλοι χρησιμοποιούν μειωτικούς χαρακτηρισμούς για αυτούς που δεν θέλουν την λειτουργία του Ιερού Ναού, συντηρώντας ακόμα περισσότερο την διαμάχη.
Όπως και να έχει το θέμα και ότι και να συμβαίνει πάντως πρέπει να βρεθεί λύση.
Πριν τρία χρόνια είχα επισκεφθεί την μαρτυρική Κύπρο στα κατεχόμενα και μου έλεγαν οι πολίτες εκεί πως περιμένουν πως και πως να μετατρέψουν τα τζαμιά σε Εκκλησίες και πάλι.
Γιατί άραγε στην Πετρούσα να μην μπορεί να αποδοθεί η ιστορικότητα σε έναν Ιερό Ναό;
Ο διάλογος ανοίγει και η Εφημερίδα «ΕΡΓΑΣΙΑ…συν» θα φιλοξενήσει όλες τις απόψεις που θα σταλούν σε αυτήν.
Στη συνέχεια παρατίθεται και η ιστορική καταγραφή για το συγκεκριμένο Ναό από τον κ. Γιώργο Χατζόπουλο, όπως αποτυπώθηκε σε έντυπο της Ιεράς Μητρόπολης Δράμας και μοιράστηκε στους κατοίκους της Πετρούσας

ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΑΣ ΠΛΕΒΝΑΣ (ή ΠΛΕΥΝΑΣ/σημ. ΠΕΤΡΟΥΣΑΣ)

Α. Έτος ανέγερσης:
Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική εκκλησία, η οποία, σύμφωνα με επιστολή του Αγίου Χρυσοστόμου, Μητροπολίτου Δράμας-Σμύρνης, προς τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιωακείμ τον ΓΆ και η ημερομηνία 7 Μαΐου 1907, ανεγέρθη από τον Ορθόδοξο Μητροπολίτη Δράμας Αθανάσιο Καΐρη με συνδρομές των Ορθόδοξων χριστιανών Πλεύνας. Ο Αθανάσιος ΓΆ Καΐρης εποίμανε την ιερά Μητρόπολη Δράμας από το 1842 έως το 1852.
Αν λάβουμε υπόψη μας ότι ο Αθανάσιος Γ΄ Καΐρης, καταγόμενος από την φημισμένη οικογένεια των Καΐρηδων της ¶νδρου, ανήλθε στον μητροπολιτικό θώκο της Δράμας το 1842 και παρέμεινε μέχρι το 1852, ο ιερός ναός της Παναγίας πρέπει να ανεγέρθη στο διάστημα της αρχιερατείας του. Επειδή όμως η ανέγερση ενός ιερού δεν ήταν εύκολη υπόθεση γιατί: α). Απαιτούνταν σχετική άδεια ανέγερσης από την Υψηλή Πύλη (ισταλάμιον), που συχνά, παρά την έκδοση της άδειας, που δεν συντελούνταν και τόσο εύκολα, αντιμετώπιζε και κωλυσιεργία από μέρος των Τούρκων, β). Την όλη δαπάνη της ανέγερσης και λειτουργίας του ιερού ναού αναλαμβάνανε οι ορθόδοξοι χριστιανοί με συνδρομές τους, οι οποίες δεν εξασφαλίζονταν και τόσο εύκολα και γ). Δεν ήταν φυσικό, αμέσως μετά την έλευσή του, ένας Μητροπολίτης να προβεί στη ανέγερση ιερού ναού, αλλά και αν το επιχειρούσε, ο χρόνος αποπεράτωσής του δεν θα ήταν μικρότερος από δύο χρόνια, τότε η ανέγερση του πιο πάνω ιερού ναού θα πρέπει να συντελέστηκε στο διάστημα 1843-1851. Το τμήμα της κεραμοπλαστκής επιγραφής από την οποία σώθηκαν μόνο οι δύο πρώτοι αριθμοί του έτους ανέγερσης 18.., κα η οποία βρίσκεται στη νότια όψη, επάνω ακριβώς από την είσοδο του ιερού ναού, δυστυχώς δεν μας επιτρέπει με ακρίβεια να προσδιορίσουμε το έτος ανέγερσής του.
Β. Έτος λειτουργίας:
Ο ιερός ναός της Παναγίας λειτούργησε ως ορθόδοξος Πατριαρχικός μέχρι το 1880, επί αρχιερατείας Γερμανού του ΓΆ (1879-1896). Ήδη είχε ιδρυθεί η βουλγάρικη Εξαρχία με τις ευλογίες της Υψηλής Πύλης και την αφανή συνέργεια της ορθόδοξης Ρωσίας (1870). Η μεν Υψηλή Πύλη ήθελε να εφαρμόσει το δόγμα, «διαίρει (τους ορθόδοξους) και βασίλευε», ενώ η ομόδοξη Ρωσία αγωνιζόταν για την καθιέρωση του Πανσλαβισμού στα Βαλκάνια και την έξοδό της δια του Αιγαίου στη Μεσόγειο, μετά την αποτυχία της να επιτύχει την ασφαλή διέλευση των Στενών του Ελλησπόντου.
Έτσι οργανωμένα και εξοπλισμένα βουλγάρικα τμήματα (κομιτατζήδες) άρχισαν να εισβάλουν στο έδαφος της Ανατολικής Μακεδονίας, και ιδιαίτερα στον καζά της Δράμας. Με την ανοχή λοιπόν των Τούρκων άρχισαν να καταλαμβάνουν ναούς και σχολεία των ορθόδοξων πατριαρχικών. Και στους μεν πρώτους για να τελούν τη θεία λειτουργία με βούλγαρους ιερείς, ενώ στα σχολεία να διδάσκουν στη βουλγαρική γλώσσα την ιστορία με αποκλειστικό σκοπό τον εκβουλγαρισμό της περιοχής και τον αφελληνισμό της.
Συνέπεια αυτής της κατάστασης ήταν να καταλάβουν με τη βία και τον ιερό ναό της Παναγίας με την ανοχή και γιατί όχι και με την έμμεση παρότρυνση και στήριξη της Υψηλής Πύλης. Η βίαιη κατάληψη του ιερού ναού έγινε το 1880. Η κατάσταση αυτή συνεχίστηκε σχεδόν μέχρι την έναρξη των βαλκανικών πολέμων1912-1913. Οι συμμαχικές δυνάμεις επιτίθενται εναντίων των Τούρκων. Στην περιοχή της Δράμας οι Βούλγαροι στέλνουν την 7η Μεραρχία, επικεφαλής της οποίας ήταν ο αρχηγός Κοβάστεφ. Την κατάσταση επωφελούνται άριστα οργανωμένοι και εξοπλισμένοι κομιτατζήδες, οι οποίοι επιτίθενται στον τούρκικο στρατό με σκοπό να βοηθήσουν τα προελαύνοντα βουλγαρικά στρατεύματα για πλήρη κατάληψη και κατοχή της περιοχής μας.
Έτσι ομάδα κομιτατζήδων με αρχηγούς τους Δαέφ και Πανίτσα, αρχικομιτατζήδες, οχυρώνονται στον ιερό ναό της Παναγίας στην Πετρούσα, απΆ όπου πλαγιοκοπούν τα διερχόμενα τουρκικά στρατεύματα. Αυτά, χωρίς χρονοτριβή, στρέφουν τα πυροβόλα τους εναντίον του ιερού ναού. Αποτέλεσμα ήταν οι μεν κομιτατζήδες να απομακρυνθούν από τον ιερό ναό για να σωθούν, ενώ ο ιερός ναός να καταστραφεί από την πυρκαγιά, η οποία ακολούθησε. Έκτοτε ο ναός παρέμεινε σε ερειπιώδη κατάσταση μέχρι την πρόσφατη αναστύλωσή του. Λέγεται ότι ο νεωκόρος του ιερού ναού δεν κατόρθωσε να απομακρυνθεί από αυτόν και κάηκε ζωντανός.
Γ. Επίλογος:
Από όσα πιο πάνω εκτέθηκαν καταδεικνύεται εμφανώς η αλήθεια της ιστορίας, της περιπετειώδους, του ιερού ναού της Παναγίας, ο οποίος, έστω και μετά την παρέλευση αιώνος και πλέον, και σύμφωνα με τους ιερούς κανόνες επιβάλλεται να αποκτήσει ζώσαν ορθόδοξον πατριαρχκήν πνοήν.
Με την επαναλειτουργία του, σύμφωνα με τους ορθόδοξους ιερούς κανόνες, θα διαλυθούν οι ομιχλώδεις και σκόπιμα αφανώς καλλιεργούμενες δυσμενείς φήμες για την αληθινή ταυτότητά του, ώστε να ισχύσουν οι θείοι και ιεροί κανόνες.
Δίκαια προς αυτήν την κατεύθυνση κινείται ο προκαθήμενος της μαρτυρικής Μητροπόλεως Δράμας κ. Παύλος, ο οποίος με τον τρόπο αυτό επιχειρεί να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια, υπακούοντας στην αναμείλεκτη αρχή «φίλος ο Πλάτων, φιλτάτη η αλήθεια».

209ο φύλλο
02/06/2011

Ρεπορτάζ Σπύρος Λάτσας
latsas@ergasia-press.gr




'Αρθα στην ίδια κατηγορία

Ἡ μνήμη τοῦ ὁσίου καί θεοφόρου πατρός Γεωργίου τοῦ Ὁμολογητοῦ στήν Ἱερά Μονή Ἀναλήψεως (Σἰψας) Δράμας

Η τίμια Κάρα της Αγίας Παρθενομάρτυρος Ελένης της εκ Σινώπης του Πόντου στη Δράμα

Τό Ἡμερολόγιο τοῦ 2015 τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δράμας

Επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη σε ιστορικά μνημεία του Πόντου

Απάντηση στη ΔΗΜ.ΑΡ. Δράμας




2007 - powered by webapplications